ทนรถเหยียบได้จริงหรือเปล่า ดูที่ตรงไหนในสเปก
คำว่า "ทนรถเหยียบ" ไม่ใช่แค่ดูแข็งแรงจากรูปสินค้า มีตัวเลขและมาตรฐานที่ต้องดูก่อนตัดสินใจ
โหลดสูงสุดที่รับได้ ตัวเลขที่ร้านค้ามักไม่บอก
ไฟฝังพื้นที่ทนรถเหยียบได้จริงต้องระบุ load rating เป็นหน่วยกิโลกรัมหรือตันไว้ในสเปก รุ่นที่ออกแบบมาสำหรับทางรถวิ่งจริงๆ มักรับได้ตั้งแต่ 1 ตัน ขึ้นไป บางรุ่นสำหรับลานจอดรถไปถึง 3 ตัน
ของถูกบน marketplace ส่วนใหญ่ไม่มีตัวเลขนี้เลย เปิดหน้าสินค้ามาเจอแต่รูปสวย บอกว่า "ทนทาน" หรือ "แข็งแกร่ง" แต่ไม่มีค่า load rating เป็นตัวเลขชัดๆ นั่นแปลว่าผู้ผลิตเองยังไม่ได้ทดสอบมาตรฐานนี้ ซึ่งก็คือคำตอบในตัวเองอยู่แล้ว
IP rating กันน้ำกับกันแรงกดคือคนละเรื่อง
IP67 หรือ IP68 บอกแค่ว่ากันน้ำได้ระดับไหน ตัวเลข IP ไม่ได้บอกอะไรเรื่องแรงกดหรือแรงกระแทกเลยสักนิด ถ้าอยากรู้ว่าของชิ้นนั้นทนแรงกระแทกได้แค่ไหน ต้องดู IK rating ควบคู่กัน
IK rating ไล่ตั้งแต่ IK00 ถึง IK10 ของที่ออกแบบมาสำหรับทางเดินรถควรได้ IK08 ขึ้นไป ซึ่งหมายความว่าทนแรงกระแทกได้ในระดับที่ทดสอบมาแล้ว ของที่ไม่มี IK rating ระบุเลย ส่วนใหญ่ไม่ได้ผ่านการทดสอบนี้ ฝังตรงทางรถวิ่งแล้วแตกภายในไม่กี่เดือนก็ไม่ใช่เรื่องแปลก
ไฟฝังพื้น LED 5 นิ้ว IP65 (rating 4.79, sold 37) — ชื่อสินค้าระบุ IP65 กันน้ำ ฝังพื้น 360 องศา ตรงกับเกณฑ์ที่บทความแนะนำให้เช็ก IP rating
ดูสินค้าอ่านต่อ: ไฟโซล่าเซลล์ตกแต่งสวน
วัสดุฝาครอบและตัวเรือน เลือกผิดแตกแน่
ฝาครอบคือส่วนที่รับแรงโดยตรงทุกครั้งที่ยางรถทับผ่าน วัสดุที่ใช้ต่างกันมาก ทั้งอายุการใช้งานและราคา
กระจกนิรภัย tempered glass หนาแค่ไหนถึงพอ
กระจก tempered ที่ดีสำหรับทางรถวิ่งควรหนาอย่างน้อย 5-6 มิลลิเมตร กระจกบางกว่านั้นรับแรงกดจากยางรถได้ไม่ดี โดยเฉพาะรถ SUV หรือรถกระบะที่น้ำหนักกดลงจุดเล็กๆ ได้มาก
เทียบกับฝาพลาสติกใสที่ราคาถูกกว่า ความต่างชัดมากตอนใช้จริง พลาสติกใสเจอแดดร้อนก็เริ่มเหลืองและเปราะ พอมีรถทับซ้ำๆ รอยร้าวเล็กๆ ก็ค่อยๆ ลามออก ไม่ต้องรอให้แตกหักทีเดียว แค่รอยร้าวก็ทำให้น้ำซึมเข้าไปได้แล้ว
ตัวเรือน สแตนเลส vs อลูมิเนียม vs พลาสติก ABS
วัสดุตัวเรือนสามแบบที่พบบ่อยในตลาดไฟฝังพื้นโซล่าเซลล์ มีลักษณะต่างกันชัดเจนเมื่อใช้งานกลางแจ้งเมืองไทย:
- สแตนเลส — ทนสนิมดีที่สุด ทนแรงกดได้ดี แต่หนักและราคาสูง เหมาะกับงานที่ต้องการความทนทานระยะยาวจริงๆ
- อลูมิเนียม — เบากว่าสแตนเลส ระบายความร้อนได้ดีกว่า ทนพอสำหรับทางเดินคน ราคาอยู่ตรงกลาง
- พลาสติก ABS — ราคาถูกที่สุด แต่เสี่ยงบิดงอในแดดร้อนจัดช่วงหน้าร้อน และรับแรงกดจากยางรถได้น้อยกว่ามาก
ถ้าฝังตรงทางรถวิ่ง ตัดพลาสติก ABS ออกไปได้เลย ไม่ต้องเสียเวลาพิจารณา
ซีลกันน้ำรอบขอบ จุดที่ทำให้ไฟดับในหน้าฝน
แม้ตัวเรือนจะแข็งแรงแค่ไหน แต่ถ้าซีลรอบขอบไม่ดี น้ำก็เข้าได้อยู่ดี โดยเฉพาะพื้นที่ที่น้ำขังหลังฝนตก น้ำไม่ได้ซึมผ่านตัวกระจกหรือตัวเรือน แต่ซึมผ่านรอยต่อระหว่างกระจกกับขอบเรือนต่างหาก
ของถูกหลายเจ้าใช้ซีลบางหรือไม่มีซีลรอบขอบจริงๆ ดูจากภายนอกก็ไม่รู้ ต้องลองกดดูว่าขอบกระจกกับตัวเรือนแนบสนิทหรือเปล่า ถ้ากดแล้วขยับได้นิดหน่อย ซีลนั้นใช้งานได้ไม่นานหรอก
ไฟโซล่าเซลล์ IP68 (rating 5.0, sold 10) — rating สูงสุด ชื่อสินค้าระบุ IP68 กันน้ำและกันฟ้าผ่า ตรงกับเกณฑ์ที่บทความแนะนำให้เช็ก IP rating ขึ้นไป IP67
ดูสินค้าแบตเตอรี่ในตัว ส่วนที่เสียก่อนกระจกแตก
หลายคนโฟกัสที่ตัวเรือนจนลืมว่าแบตในตัวคือชิ้นส่วนที่มักพังก่อนทุกอย่าง โดยเฉพาะในสภาพอากาศเมืองไทย
NiMH vs LiFePO4 ในไฟฝังพื้นโซล่าเซลล์
แบตสองประเภทที่พบบ่อยในไฟฝังพื้นคือ NiMH กับ LiFePO4 ต่างกันทั้งราคาและความทนทานต่อความร้อน
NiMH ราคาถูกกว่า เจอในรุ่นทั่วไปส่วนใหญ่ แต่ทนความร้อนได้น้อยกว่า รอบชาร์จก็น้อยกว่า ถ้าฝังอยู่กลางแจ้งโดนแดดตลอดปีแบบนี้ อายุมักไม่ยาวเท่าที่โฆษณาไว้ LiFePO4 ทนร้อนได้ดีกว่า รอบชาร์จมากกว่าหลายเท่า แต่ราคาสูงกว่าตามกัน ของที่ฝังอยู่กลางแจ้งตลอดปีในเมืองไทย ถ้าเลือกได้ควรเลือก LiFePO4
โคมไฟปักดิน 5W จากแบรนด์ SL Lighting ที่มี rating สูง (4.92) — ชื่อสินค้าระบุ Solar Panel 6V 1.5W และ Battery 3.7V 2000mAh ชัดเจน เหมาะสำหรับ section 'แบตเตอรี่ในตัว' เพราะแสดงให้เห็นว่าส่วนไหนเสียก่อน
ดูสินค้าความร้อนสะสมใต้กระจกทำลายแบตเร็วกว่าที่คิด
ลองนึกภาพไฟฝังพื้นที่โดนแดดตรงตั้งแต่เช้าจนบ่ายสี่โมง กระจกด้านบนรับแสงแดดตลอด ความร้อนสะสมอยู่ใต้กระจกโดยไม่มีทางออก อุณหภูมิข้างในตัวไฟช่วงบ่ายเดือนเมษาสูงกว่าที่คิดมาก
ของที่ไม่มีช่องระบายความร้อนหรือใช้แบตคุณภาพต่ำ ความร้อนสะสมแบบนี้จะเร่งการเสื่อมของแบตอย่างเห็นได้ชัด บางรุ่นผ่านหน้าร้อนหนึ่งฤดูก็ไฟสลัวลงครึ่งหนึ่งแล้ว ไม่ใช่เพราะแผงโซล่าเสีย แต่เพราะแบตเสื่อมจากความร้อนสะสมนั่นเอง
ตำแหน่งฝังและวิธีติดตั้งที่ทำให้ของอยู่ได้นานขึ้น
ซื้อของดีมาแล้ว แต่ฝังผิดจุดหรือติดตั้งไม่ถูกก็พังได้เร็วเหมือนกัน
ฝังตรงทางรถวิ่งหรือทางเดินคน ข้อกำหนดต่างกัน
ถ้าฝังในทางรถวิ่งจริงๆ ต้องเลือกรุ่นที่ระบุ load rating ชัดเจนและได้ IK rating ที่เหมาะสม ไม่มีทางลัด แต่ถ้าเป็นทางเดินคนในสวนหย่อมหรือริมรั้ว ที่รถไม่ผ่านเลย ก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายเพิ่มสำหรับสเปกที่ไม่ได้ใช้
รุ่นทั่วไปที่ระบุ IP65 ขึ้นไปและฝาเป็นกระจก tempered ก็ใช้ได้ดีสำหรับทางเดินคนธรรมดา เลือกให้ตรงกับการใช้งานจริง ไม่ต้องซื้อสเปกเกินแต่ก็อย่าซื้อต่ำกว่าที่งานต้องการ
ไฟปักสนาม 10 ชิ้น (rating 4.84, sold 73) — ขายเยอะ rating ดี ชื่อสินค้าระบุไฟทางเดิน ไฟแต่งสวน ตรงกับบทความที่พูดถึงการฝังตามทางเดิน
ดูสินค้าฐานรองรับและการระบายน้ำใต้ดิน สิ่งที่ช่างมักข้ามไป
ฝังบนฐานที่ไม่ระบายน้ำ น้ำจะขังอยู่รอบๆ ตัวไฟหลังฝนตกหนัก แม้ตัวไฟจะได้ IP68 แต่ถ้าแช่น้ำอยู่นานๆ โอกาสที่น้ำจะซึมเข้าตามรอยต่อเล็กๆ ก็มีอยู่เสมอ
วิธีที่ช่างมักข้ามไปคือการเผื่อช่องระบายน้ำรอบขอบตัวไฟ ฝังบนฐานคอนกรีตที่ทำร่องระบายน้ำออกด้านข้างไว้ก่อน ตัวไฟจะไม่แช่อยู่ในน้ำขัง อายุการใช้งานก็ยาวขึ้นตามกัน เรื่องเล็กๆ แบบนี้แหละที่ทำให้ของดีอยู่ได้นาน ส่วนของที่ฝังลงไปแล้วไม่คิดเรื่องระบายน้ำ ก็รอดูว่าหน้าฝนแรกจะเป็นยังไง
ไฟโซล่าเซลล์ SL-508 (rating 4.9, sold 97) — ขายเยอะที่สุดในกลุ่มไฟปักสนาม แสดงความนิยม ชื่อสินค้าระบุ Solar LAWN light ตรงกับประเภท
ดูสินค้าดูเพิ่มที่: สปอตไลท์โซล่าเซลล์ กี่วัตต์
