ไฟถนนโซล่าเซลล์ ความสูงเสาที่ใช่กับระยะห่างที่พอดี สว่างทั่วถึงโดยไม่มีเงาต้นไม้มาขวาง

ความสูงเสากับรัศมีแสงที่ได้จริง ไม่ใช่ตัวเลขบนกล่อง

ตัวเลข "รัศมีส่องสว่าง" ที่พิมพ์บนกล่องโคมวัดในสภาวะควบคุม แสงไม่มีอะไรขวาง พื้นสะท้อนแสงสม่ำเสมอ บนถนนจริงที่มีต้นไม้ข้างทาง ผิวยางมะตอยดำดูดแสง และเสาที่ความสูงไม่ตรงกับโคม ตัวเลขนั้นหายไปได้ครึ่งหนึ่ง

เสาสูง 4 เมตร เหมาะกับทางเดินแคบ ไม่ใช่ถนนหลัก

เสา 4 เมตร ให้มุมกระจายแสงที่แคบตามธรรมชาติ พื้นที่สว่างจริงกว้างประมาณ 3-4 เมตร รอบโคม ถ้าทางเดินในสวน ซอยเล็ก หรือพื้นที่ส่วนตัวกว้างไม่เกิน 3 เมตร ความสูงนี้ใช้ได้ดี ราคาเสาถูกกว่า ติดตั้งง่ายกว่า

แต่ถ้าเอาเสา 4 เมตรไปตั้งบนถนนหมู่บ้านกว้าง 6 เมตร แสงจากโคมหนึ่งต้นจะสว่างเฉพาะใต้เสาโดยตรง ปลายทางระหว่างสองต้นเสามืด คนเดินรู้สึกเหมือนเดินผ่านแสงสลับมืดสลับกันไป ซึ่งอันตรายกว่าไฟมืดสม่ำเสมอเสียอีก เพราะตาปรับแสงไม่ทัน

เสาสูง 6-8 เมตร มาตรฐานถนนหมู่บ้านและทางสาธารณะ

เสา 6 เมตร คือจุดที่มุมกระจายแสงของโคม LED ทั่วไป (beam angle 120°) ครอบถนนกว้าง 6-8 เมตร ได้พอดีโดยไม่มีจุดมืดตรงกลาง และยังมีแสงรั่วออกไปข้างทางอีกเล็กน้อย ซึ่งช่วยให้คนเดินเห็นขอบถนนได้ด้วย

เสา 8 เมตร ใช้กับถนนกว้างกว่า 8 เมตร หรือจุดกลับรถ ลานจอดรถขนาดใหญ่ที่ต้องการแสงครอบพื้นที่กว้าง ระยะห่างระหว่างต้นที่แนะนำตามความสูงเสา:

• เสา 4 เมตร — ห่างกัน 8-10 เมตร
• เสา 6 เมตร — ห่างกัน 12-15 เมตร
• เสา 8 เมตร — ห่างกัน 16-20 เมตร

ระยะเหล่านี้ใช้กับโคมที่มี beam angle ไม่น้อยกว่า 120° ถ้าโคมมุมแคบกว่านี้ต้องลดระยะห่างลง หรือเพิ่มจำนวนต้นเสา

#2

MODI ไฟถนนโซล่าเซลล์ 200W 240W 360W แสงขาว ระบบสว่างค้าง รีโมทคอนโทรล Solar street light กันน้ำ IP65

4.9฿1,498ขาย 173

โคมไฟ 200W-360W มีรีโมทคอนโทรล IP65 — ตัวอย่างโคมที่ต้องติดตั้งเสาสูงพอเพื่อกระจายแสงทั่วถนนกว้าง ลดปัญหาจุดมืดที่บทความเตือน

ดูสินค้า

ความสูงเสากับมุมโคม ปรับมุมผิดแสงหายไปครึ่งหนึ่ง

โคมที่ชี้ตรงลงพื้น (0°) ให้แสงเป็นวงกลมใต้เสา กว้างพอดีกับความสูงเสา แต่ถนนยาวออกไปสองด้านได้แสงน้อยมาก โคมที่เอียงออกถนนประมาณ 15-30° ให้แสงยาวออกไปตามแนวถนนได้ดีกว่า ครอบระยะห่างระหว่างสองต้นเสาได้สม่ำเสมอ

สำหรับเสา 6 เมตร มุมโคมที่เหมาะคือเอียงออก 15-20° จากแนวดิ่ง ถ้าเสาสูง 8 เมตรขึ้นไปค่อยปรับเป็น 20-30° เพราะความสูงเพิ่มทำให้แสงตกชันลงมากกว่า ต้องชดเชยด้วยมุมเอียงที่มากขึ้น โคมที่ปรับมุมได้จะยืดหยุ่นกว่าโคมที่ล็อกมุมตายตัว ถ้าความสูงเสาเปลี่ยนทีหลังก็ยังปรับได้

แผง-เงา-ทิศ เลือกจุดตั้งเสาให้แผงโซล่าได้แดดเต็มวัน

เงาไม่ต้องบังแผงทั้งแผ่นก็กระทบการชาร์จแล้ว เซลล์ในแผงโซล่าต่ออนุกรมกัน เซลล์เดียวที่โดนเงาดึงกำลังผลิตทั้งแถวลงมา คอนโทรลชาร์จในระบบ MPPT ยังพอช่วยได้บ้าง แต่ถ้าเงาพาดผ่านแผงทุกวัน 3-4 ชั่วโมง พลังงานที่หายไปสะสมทุกคืนจนแบตไม่เคยเต็มจริงๆ

ทิศหน้าแผงกับเส้นทางดวงอาทิตย์เมืองไทย

ประเทศไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร ดวงอาทิตย์เดินผ่านทิศใต้ในช่วงกลางวัน แผงโซล่าบนหัวเสาไฟถนนจึงควรหันหน้าไปทางทิศใต้ เป็นหลัก มุมเงยของแผงที่เหมาะสำหรับพื้นที่ภาคกลางถึงภาคใต้อยู่ที่ประมาณ 10-15° จากแนวนอน ภาคเหนืออาจปรับขึ้นถึง 15-20° ได้

ช่วงที่เงาต้นไม้มักพาดผ่านหัวเสามากที่สุดคือบ่ายสองถึงบ่ายสี่ เพราะดวงอาทิตย์เริ่มเอียงไปทางทิศตะวันตก เงาต้นไม้ฝั่งตะวันตกจึงยาวเข้ามาทางทิศตะวันออก ถ้าเสาอยู่ใกล้ต้นไม้ทางทิศตะวันตก ช่วงบ่ายแผงจะโดนเงาก่อนใคร

#5

MODI โคมไฟถนนโซล่าเซลล์ 400W แสงขาว ระบบสว่างค้าง (พร้อมขาเหล็กยึดเสา) Solar street light

5.0฿1,799ขาย 10

โคมไฟ 400W พร้อมขาเหล็กยึดเสา — ให้ตัวอย่างการติดตั้งเสาที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงเงาต้นไม้บังแผงโซล่า

ดูสินค้า

วิธีสำรวจเงาก่อนตอกเสา ทำได้ใน 15 นาที

อย่าเดาจากความทรงจำว่าต้นไม้นั้นเงาพาดถึงไหน เพราะเงาช่วงเช้ากับช่วงบ่ายต่างกันคนละทิศ วิธีที่ทำได้จริงโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์พิเศษ:

• ไปยืนที่จุดที่จะตั้งเสาช่วง 10.00-15.00 น. แล้วมองขึ้นไปว่าเงาต้นไม้พาดผ่านระดับหัวเสาหรือไม่
• ถ้าต้องการตรวจสอบตลอดปี ใช้แอป Sun Surveyor หรือ SunCalc ชี้กล้องขึ้นไปที่ท้องฟ้าแล้วดูเส้นทางดวงอาทิตย์ทุกฤดู
• สังเกตว่าต้นไม้ข้างทางสูงเกิน ความสูงเสา + 1 เมตร หรือไม่ ถ้าสูงกว่าและอยู่ทางทิศตะวันตกของเสา ต้องขยับจุดตั้งเสาออกไป หรือตัดแต่งกิ่งก่อน

ถ้าสำรวจแล้วพบว่าไม่มีจุดที่หลีกเงาได้เลย ให้พิจารณาแยกแผงออกจากเสา (remote panel) ติดแผงบนหลังคาหรือพื้นที่โล่ง แล้วเดินสายมาที่เสาแทน

ระยะห่างระหว่างต้นเสา คำนวณยังไงไม่ให้มีจุดมืด

ระยะห่างระหว่างเสาต้องสัมพันธ์กับสามตัวแปรพร้อมกัน ได้แก่ ความสูงเสา มุมกระจายแสงของโคม และความกว้างถนน ขาดตัวแปรใดตัวแปรหนึ่งการคำนวณจะพลาด และจุดมืดระหว่างต้นก็จะปรากฏ

สูตรคร่าวๆ ระยะห่างเสา = 2-3 เท่าของความสูงเสา

หลักการทั่วไปที่ใช้ในงานออกแบบระบบไฟถนน คือระยะห่างระหว่างต้นเสาไม่ควรเกิน 2-3 เท่าของความสูงเสา เพื่อให้แสงจากสองต้นทับซ้อนกันตรงกลางพอดี ไม่เกิดจุดมืด ตัวอย่างที่ใช้ได้จริง:

• เสา 4 เมตร → ห่างกันไม่เกิน 10-12 เมตร
• เสา 6 เมตร → ห่างกันไม่เกิน 15-18 เมตร
• เสา 8 เมตร → ห่างกันไม่เกิน 20-24 เมตร

ปัจจัยที่ทำให้ต้องลดระยะห่างลงจากค่าสูงสุด ได้แก่ ถนนกว้างกว่า 6 เมตร (แสงต้องครอบพื้นที่กว้างขึ้น), ต้นไม้ข้างทางสูงบังแสงด้านข้าง, และโคมที่มี beam angle แคบกว่า 120°

#4

MODI โคมไฟถนนโซล่าเซลล์ 300W 400W แสงขาว ระบบสว่างค้าง เปิดปิดอัตโนมัติ Solar street light IP65

4.9฿1,599ขาย 75

โคมไฟ 300W-400W ระบบสว่างค้าง IP65 — ขนาดกลางที่เหมาะสำหรับการคำนวณความสูงเสาและระยะห่างระหว่างต้นตามที่บทความแนะนำ

ดูสินค้า

ติดโคมเดียวต่อต้น vs ติดสองด้าน ใช้เมื่อไหร่

ถนนกว้างไม่เกิน 8 เมตร ติดโคมด้านเดียวต่อต้นเสาก็พอ โดยสลับด้านซ้าย-ขวาระหว่างต้น (staggered pattern) แสงจะครอบถนนได้สม่ำเสมอกว่าติดด้านเดียวตลอดแนว

ถนนกว้างเกิน 8 เมตร หรือต้องการลดจำนวนต้นเสาเพื่อประหยัดงบ อาจใช้โคมสองด้านต่อต้น (double arm) แต่ต้องตรวจสอบว่าเสาที่ใช้รับน้ำหนักได้ไหว เสาเหล็กทั่วไปขนาด 2 นิ้วสำหรับโคมเดี่ยวอาจบิดงอเมื่อโหลดสองด้านในวันที่ลมแรง น้ำหนักโคมสองชุดรวมกับแผงโซล่าอาจเกิน 15-20 กิโลกรัม ซึ่งต้องการเสาขนาดใหญ่ขึ้นหรือเพิ่มยึดโยง

#7

ไฟโซล่าเซลล์ รุ่น UFO พร้อมฐานซีเมนต์ และเสาสำเร็จรูป

4.9฿1,390ขาย 58

ชุดไฟ UFO พร้อมเสา 3-4 เมตร และฐานซีเมนต์ — ให้ตัวอย่างการติดตั้งเสาสำเร็จรูปที่ถูกต้องตามที่บทความแนะนำ ก่อนตอกเสาต้นแรก

ดูสินค้า

ดูเพิ่มที่: ไฟถนนโซล่าเซลล์ ระยะติดตั้ง

สูง-เงา-แบต เลือกไฟถนนโซล่าเซลล์ให้สว่างทั้งคืนตั้งแต่ต้นแรก

ก่อนกดสั่งโคมไฟถนนโซล่าเซลล์ ไล่สามจังหวะนี้ให้ครบ — สูง-เงา-แบต ขาดจังหวะใดจังหวะหนึ่ง ระบบทำงานได้ไม่เต็มตั้งแต่คืนแรก

สูง — แบตเตอรี่ไม่พอกับชั่วโมงการใช้งาน คำนวณยังไง

เริ่มจากสูง คือตรวจสอบว่าความสูงเสาที่จะใช้รองรับวัตต์โคมที่เลือกได้จริงหรือไม่ โคม 30W บนเสา 4 เมตรพอสำหรับทางเดินแคบ แต่ถ้าอยากได้ถนนหมู่บ้านสว่างทั่วถึง โคมต้องไม่น้อยกว่า 100W และเสาต้องสูงไม่น้อยกว่า 6 เมตร

วิธีคำนวณ Ah ที่ต้องการ ทำตามนี้:

• วัตต์โคม ÷ แรงดันระบบ (ส่วนใหญ่ 12V หรือ 24V) = แอมป์ที่ดึงต่อชั่วโมง
• แอมป์ × ชั่วโมงใช้งานต่อคืน (เช่น 10 ชั่วโมง) = Ah ที่ต้องการต่อคืน
• คูณ 2 เพื่อเผื่อวันแดดน้อยหน้าฝนอีก 2 คืน = Ah รวมที่แบตต้องมี

ตัวอย่าง: โคม 30W ระบบ 12V ใช้ 10 ชั่วโมง ต้องการ 25Ah ต่อคืน เผื่อ 2 คืนต้องการแบตไม่น้อยกว่า 50Ah จริงๆ โคมถูกในตลาดหลายตัวมาพร้อมแบตแค่ 20-30Ah ซึ่งพอสำหรับ 6-7 ชั่วโมงเท่านั้น ไม่ใช่ทั้งคืน

#6

MODI ไฟถนนโซล่าเซลล์ 30W แสงขาว/เหลือง (daylight/warmlight) ขาเหล็ก สว่างค้าง โคมไฟพลังงานแสงอาทิตย์

4.9฿293ขาย 183

โคมไฟ 30W ราคาต่ำ ขาเหล็ก — ตัวอย่างโคมเสาเตี้ยที่บทความเตือนว่าแสงกระจายไม่ทั่ว เหมาะสำหรับเปรียบเทียบกับโคมขนาดใหญ่

ดูสินค้า

เงา — โหมดหรี่แสงอัตโนมัติ ฟีเจอร์ที่ช่วยยืดแบตได้จริง

จังหวะที่สอง เงา คือตรวจสอบว่าระบบรับมือกับวันที่แดดน้อยได้แค่ไหน โคมที่มีโหมดหรี่แสงอัตโนมัติหลังเที่ยงคืน เช่น ลดเหลือ 50% ของกำลังไฟ จะช่วยยืดแบตได้อีก 3-4 ชั่วโมง โดยที่แสงยังพอมองเห็นทาง

วิธีเช็กว่าโคมมีฟีเจอร์นี้จริงหรือไม่ ดูที่สเปกหัวข้อ "โหมดการทำงาน" หรือ "Dimming Mode" ถ้าระบุแค่ "เปิด-ปิดอัตโนมัติ" โดยไม่มีโหมดหรี่ แปลว่าโคมใช้ไฟเต็มกำลังตลอดคืน ซึ่งในวันที่แผงชาร์จได้ไม่เต็มเพราะเมฆหรือเงาต้นไม้ ไฟจะดับก่อนเช้าแน่นอน

#3

MODI ไฟถนนโซล่าเซลล์ 120W 240W 300W แสงขาว ระบบสว่างค้าง รีโมทคอนโทรล Solar Street Light กันน้ำ IP65

4.9฿1,190ขาย 38

โคมไฟ 120W-300W มีรีโมทคอนโทรล — ช่วยให้ผู้ใช้ปรับความสว่างตามความเหมาะสม แก้ปัญหาไฟหรี่ลงก่อนเช้าที่บทความพูดถึง

ดูสินค้า

แบต — ตรวจสอบ Ah จริงก่อนสั่ง

จังหวะสุดท้าย แบต คือตรวจสอบ Ah ของแบตที่มาในชุดว่าตรงกับที่คำนวณไว้หรือไม่ แบตโซล่าในชุดราคาถูกหลายตัวแปะ Ah สูงเกินจริง วิธีเช็กเบื้องต้นคือดูน้ำหนักกล่อง แบตลิเธียม 50Ah ที่ของจริงหนักประมาณ 1.5-2 กิโลกรัม ถ้าโคมทั้งชุดหนักแค่ 500 กรัม แบตในนั้นไม่มีทางเป็น 50Ah ได้ตามที่โฆษณา

สูง-เงา-แบต ทั้งสามจังหวะนี้ต้องผ่านพร้อมกัน ถ้าเสาถูกความสูง แผงไม่โดนเงา แต่แบตไม่พอ ก็ยังได้ไฟดับก่อนเช้าเหมือนเดิม

#8

YISON 1500W ไฟถนนโซล่าเซลล์ LED Solar Light Outdoor ไฟเซ็นเซอร์ โคมไฟถนน กันน้ำ ควบคุมแสงอัจฉริยะ

4.9฿569ขาย 44

โคมไฟ 1500W ปรับกำลังได้ 3 ระดับ IP67 — ช่วยให้ผู้ใช้ปรับพลังงานตามการคำนวณ Ah ของแบตที่บทความสอน หลีกเลี่ยงการชาร์จไม่เต็ม

ดูสินค้า