ทำไมไฟฝังดินโซล่าเซลล์ถึงเสียเร็วกว่าที่คิด
ไฟฝังดินโซล่าเซลล์ไม่ได้อยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกับไฟที่แขวนบนรั้วหรือปักบนเสา ดินรอบตัวมันเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา — แห้งช่วงร้อน ชื้นช่วงฝน อัดแน่นเมื่อคนเดินทับ ทุกการเปลี่ยนแปลงนั้นกดดันตัวไฟอยู่เงียบๆ
ความชื้นใต้ดินกับซีลยางที่สึกหรอตามเวลา
ดินที่ดูแห้งบนผิวอาจเก็บความชื้นไว้ข้างใต้ได้นานหลายวันหลังฝนหยุด โดยเฉพาะดินเหนียวหรือพื้นที่ที่รดน้ำต้นไม้ทุกวัน ซีลยางรอบฝาครอบและรอยต่อสายไฟที่กันน้ำได้ดีในวันแรกจะค่อยๆ เสื่อมสภาพจากแรงดันดินที่บีบรอบตัว
ความร้อนกลางวันกับความเย็นกลางคืนทำให้ยางขยายและหดสลับกันทุกวัน รอบนี้สะสมเป็นเดือนๆ รอยต่อที่เคยแนบสนิทจะเริ่มหลวม น้ำซึมเข้าทีละหยดโดยที่มองจากข้างบนไม่เห็น กว่าจะรู้ก็ตอนที่วงจรภายในขึ้นสนิมหรือไฟดับสนิทแล้ว
แบตเตอรี่ในที่แคบ ความร้อนสะสม อายุหด
ช่วงบ่ายที่แดดแรง แผงโซล่าด้านบนชาร์จไฟเข้าแบตอย่างต่อเนื่อง แต่ดินรอบตัวไฟกักความร้อนไว้แทนที่จะช่วยระบาย แบตลิเธียมหรือ NiMH ในตัวไฟฝังดินจึงทำงานในอุณหภูมิสูงกว่าที่ออกแบบมาทุกวัน
แบตลิเธียมที่ชาร์จซ้ำในอุณหภูมิสูงจะเสื่อมเร็วกว่าสเปกที่พิมพ์บนกล่องอย่างเห็นได้ชัด ของที่โฆษณาว่าแบตอยู่ได้ 2-3 ปี อาจเหลือแค่ปีเดียวถ้าฝังในดินที่ระบายความร้อนไม่ดี นี่คือเหตุผลที่ไฟฝังดินหลายดวงในสวนเดียวกันเสียไม่พร้อมกัน — ดวงที่อยู่ใต้ร่มไม้เย็นกว่าจะอยู่ได้นานกว่าเสมอ
อ่านค่า IP ให้ออก ก่อนเชื่อว่ากันน้ำได้จริง
ตัวเลข IP บนกล่องคือข้อมูลแรกที่ต้องดู แต่คนส่วนใหญ่อ่านไม่ออกว่าตัวเลขหมายถึงอะไร และผู้ขายหลายรายก็ไม่ได้อธิบายให้ชัด
IP65 IP67 IP68 ต่างกันยังไงในทางปฏิบัติ
ตัวเลขสองหลักหลัง IP บอกคนละเรื่องกัน — หลักแรกคือกันฝุ่น หลักที่สองคือกันน้ำ ที่ต้องสนใจสำหรับไฟฝังดินคือหลักที่สอง:
- IP65 — กันละอองน้ำและน้ำที่ฉีดจากทุกทิศได้ แต่แช่น้ำไม่ได้ เหมาะกับพื้นที่รดน้ำและฝนปกติ ไม่เหมาะกับพื้นที่น้ำขัง
- IP67 — แช่น้ำได้ที่ความลึก 1 เมตร นาน 30 นาที เหมาะกับฤดูฝนหนักหรือพื้นที่ที่น้ำอาจท่วมชั่วคราว
- IP68 — แช่น้ำได้ต่อเนื่องตามสเปกที่ผู้ผลิตกำหนด (ต้องดูว่าผู้ผลิตระบุว่าลึกแค่ไหน นานแค่ไหน)
ปัญหาคือของถูกบนตลาดออนไลน์ส่วนใหญ่พิมพ์ IP68 ไว้บนกล่องหรือหน้าร้าน แต่ซีลยางที่ใช้จริงไม่ได้ผ่านการทดสอบตามมาตรฐาน IEC ราคาหลักร้อยที่บอก IP68 นั้นควรตั้งคำถามก่อนเชื่อเสมอ
MODI ระบุ IP65 กันน้ำกันฝุ่น — ตรงกับเกณฑ์ IP ที่บทความเตือนให้เช็ก ก่อนฝังดิน rating 4.94 sold 304 แสดงความน่าเชื่อถือ
ดูสินค้าไฟที่ระบุ IP65 อย่างชัดเจนและมีรีวิวจากคนใช้จริงน่าเชื่อถือกว่าไฟที่พิมพ์ IP68 แต่ไม่มีรายละเอียดการทดสอบใดๆ
ทดสอบง่ายๆ ก่อนฝังลงดินจริง
วิธีที่ง่ายที่สุดคือแช่ตัวไฟในกะละมังน้ำตื้นๆ สัก 5-10 นาที แล้วดูว่ามีฟองอากาศเล็กๆ ผุดออกมาจากรอยต่อไหม ถ้ามีฟองแสดงว่าซีลไม่สมบูรณ์ น้ำจะเข้าได้เมื่อแช่นานขึ้น
นอกจากนั้นให้ตรวจรอยต่อฝาครอบและซีลยางด้วยมือก่อนฝัง กดดูว่าแน่นหรือหลวม และเปิดไฟทิ้งไว้บนพื้นหนึ่งคืนก่อนฝังจริง — ถ้าสว่างถึงเช้าแสดงว่าแบตชาร์จเต็มและวงจรทำงานปกติ ถ้าดับกลางดึกแสดงว่าแบตความจุน้อยกว่าที่บอก รู้ก่อนฝังดีกว่ารู้หลังขุดขึ้นมา
XML Solar DC-3661 rating 4.97 — ชื่อสินค้าระบุรุ่นเฉพาะ เปิดได้ 2 แสง เหมาะตรวจสอบก่อนฝังตามคำแนะนำบทความ
ดูสินค้าวิธีฝังและติดตั้งที่ช่วยให้ไฟสนามโซล่าเซลล์อยู่ได้นานขึ้น
วิธีฝังมีผลต่ออายุการใช้งานมากกว่าที่คิด ไฟฝังดินโซล่าเซลล์ที่ฝังถูกวิธีจะอยู่ได้นานกว่าของที่แพงกว่าแต่ฝังผิด
เลือกจุดฝังให้แผงรับแดดได้เต็มที่และระบายน้ำได้ดี
จุดแรกที่ต้องดูคือเงา ต้นไม้ รั้ว หรือหินที่บังแผงโซล่าด้านบนแม้แค่ 2-3 ชั่วโมง ในช่วงที่แดดแรงที่สุดจะทำให้แบตชาร์จไม่เต็ม ไฟก็ดับก่อนเช้า อย่าเลือกจุดที่สวยแต่ไม่มีแดด
จุดที่สองคือการระบายน้ำ ดินที่อุ้มน้ำหรือขังน้ำหลังฝนคือสภาพแวดล้อมที่เลวร้ายที่สุดสำหรับไฟฝังดิน ถ้าดินในสวนเป็นดินเหนียว แนะนำให้ขุดหลุมลึกกว่าปกติสักหน่อย โรยทรายหยาบหรือหินเล็กรอบตัวไฟก่อนกลบดิน ทรายจะช่วยให้น้ำไหลลงต่ำแทนที่จะขังรอบตัวไฟ
ความลึกและมุมที่เหมาะสม ไม่ใช่แค่ปักให้ตั้ง
ไฟฝังดินส่วนใหญ่ออกแบบให้ขอบบนของตัวไฟอยู่ระดับเดียวกับผิวดินหรือสูงกว่าเล็กน้อย ไม่ใช่ฝังให้จมลึก ถ้าฝังลึกเกินไปน้ำจะขังรอบตัวไฟได้ง่ายขึ้นและแผงโซล่าก็อาจถูกดินบังส่วนหนึ่ง
มุมของแผงโซล่าก็สำคัญ แม้ไฟฝังดินส่วนใหญ่จะมีแผงแนบอยู่กับตัว แต่ถ้าติดตั้งแบบให้หันรับแดดทิศใต้ได้ดีกว่า (สำหรับพื้นที่ในไทย) แบตก็ชาร์จเต็มเร็วขึ้น ไฟก็สว่างได้นานขึ้นตามไปด้วย
MODI ระบบสว่างค้าง rating 4.96 sold 58 — ช่วยสังเกตสัญญาณกะพริบหรือดับก่อนเช้าที่บทความเตือนให้ตรวจสอบ
ดูสินค้าอ่านคู่กัน: ไฟรั้วโซล่าเซลล์ ทนฝน
สัญญาณที่บอกว่าไฟฝังดินโซล่าเซลล์กำลังมีปัญหา
ไฟฝังดินโซล่าเซลล์ไม่ค่อยพังทันทีในคืนเดียว มักมีสัญญาณเตือนก่อนเสมอ รู้จักสัญญาณเหล่านี้ไว้ช่วยให้แก้ได้ก่อนที่จะเสียทั้งดวง
กะพริบ สว่างสั้น ดับก่อนเช้า — อ่านอาการให้ออก
อาการแต่ละแบบบอกปัญหาคนละอย่าง ถ้าสังเกตให้ดีจะซ่อมถูกจุดกว่า:
- กะพริบไม่สม่ำเสมอ — แบตเริ่มเสื่อมหรือจุดต่อสายภายในหลวม ลองถอดขึ้นมาตรวจรอยต่อก่อน
- สว่างแค่ต้นคืนแล้วดับ — แบตความจุลดลง ชาร์จได้ไม่เต็มเหมือนเดิม มักเกิดหลังใช้งานไปสักปีขึ้นไป
- สว่างน้อยกว่าเดิมทั้งคืน — แผงโซล่าสกปรก มีฝุ่นหรือใบไม้บัง หรือมีเงาบังช่วงกลางวัน ลองเช็ดแผงด้านบนก่อนสรุปว่าแบตเสีย
TS-S4502 ระบุ Solar Panel 6V/5W Battery 3.7V/2000mah — สเปกชัดเจน ช่วยให้ผู้อ่านทดสอบแช่น้ำตื้นตามคำแนะนำบทความ rating 4.91
ดูสินค้าอาการที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือสว่างแค่ต้นคืน เพราะแปลว่าแบตเก็บพลังงานได้น้อยลงมากแล้ว และถ้าปล่อยทิ้งไว้จะยิ่งเสื่อมเร็วขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อไหรควรถอดขึ้นมาตรวจ ไม่ใช่ปล่อยทิ้งไว้
ถ้าไฟมีอาการผิดปกติติดต่อกัน 3-4 คืน ขึ้นไปโดยที่อากาศไม่ได้มีเมฆมากผิดปกติ ให้ถอดขึ้นมาตรวจก่อนฝนชุดหน้า น้ำที่ซึมเข้าไปในวงจรจะทำลายได้เร็วมากถ้าโดนความร้อนซ้ำ รอให้ฝนมาแล้วค่อยตรวจมักสายเกินแก้
เปิดฝาหรือถอดส่วนที่เปิดได้ออก ดูว่ามีรอยน้ำหรือความชื้นสะสมอยู่ข้างใน ตรวจซีลยางว่ายังยืดหยุ่นอยู่หรือแข็งกรอบแล้ว ถ้าซีลแข็งหรือมีรอยแตก ให้หาซีลยางมาอุดก่อนฝังกลับ หรือถ้าวงจรโดนน้ำเข้าแล้วก็ถึงเวลาเปลี่ยนดวงใหม่
KKSKY 200W IP67 ป้องกันฟ้าผ่า rating 4.87 sold 27 — ระบุ IP67 ชัดเจน เหมาะสำหรับผู้อ่านที่ต้องการไฟขนาดใหญ่ทนน้ำมากขึ้น
ดูสินค้าเจาะลึกต่อ: ไฟถนนโซล่าเซลล์