hook ยึดกระเบื้องลอนคู่ต่างจาก hook ทั่วไปตรงไหน
กระเบื้องลอนคู่มีโปรไฟล์ครีบเฉพาะ hook ที่ออกแบบมาผิดประเภทจะรับแรงได้ไม่เต็มหน้าสัมผัส และเป็นจุดเริ่มต้นของทั้งการรั่วและการหลวม
โปรไฟล์ครีบลอนคู่ที่ hook ต้องรองรับให้พอดี
กระเบื้องลอนคู่มีครีบสูงประมาณ 35-40 มม. ฐานลอนกว้าง และมีช่วงร่องระหว่างลอนที่ชัดเจน hook ที่จะยึดลงบนครีบนี้ต้องมี saddle หรือ shim ที่โค้งรับโปรไฟล์ครีบได้พอดี ไม่ใช่หน้าแบนราบ
ถ้า hook หน้าแบนกดลงบนครีบโค้ง แรงจากน็อตจะกระจุกอยู่ที่จุดเดียว กระเบื้องรับแรงไม่สม่ำเสมอ รอยร้าวเริ่มจากจุดนั้น บางครั้งไม่เห็นด้วยตาเปล่าตอนติดตั้ง แต่หลังผ่านหน้าร้อนสองสามรอบ ความร้อนขยาย-หดซ้ำๆ รอยร้าวจะเปิดออกเองและนำน้ำเข้า
วัสดุ hook ที่ทนได้จริงบนหลังคาเมืองไทย
หลังคาเมืองไทยโดนทั้งแดดจัด ความชื้นสูง และน้ำฝนที่มีกรดอ่อนๆ จากมลภาวะ hook เหล็กชุบสังกะสีที่ขายถูกในตลาดทั่วไปอาจดูแข็งแรงตอนใหม่ แต่สังกะสีเริ่มหลุดร่อนภายในสองถึงสามปีเมื่อโดน UV และความชื้นสลับกัน พอสนิมเริ่มกิน แรงยึดหายไปเรื่อยๆ โดยไม่มีสัญญาณเตือน
ช่างที่ทำงานกับระบบโซล่าเซลล์มาสักพักจะเลือกวัสดุสองอย่างนี้เท่านั้น:
- อลูมิเนียมอัลลอยด์ 6005-T5 — เบา ทนการกัดกร่อน ไม่เป็นสนิม เหมาะกับงานที่ต้องขึ้นลงหลังคาบ่อยเพราะน้ำหนักรวมน้อยกว่า
- สแตนเลส SUS304 — หนักกว่าเล็กน้อยแต่แข็งแรงกว่า ทนแรงดึงได้ดีกว่า เหมาะกับพื้นที่ชายทะเลหรือที่ที่มีเกลือในอากาศ
- เหล็กชุบสังกะสี — ราคาถูก แต่ไม่แนะนำสำหรับงานถาวรบนหลังคา อายุสั้นกว่าอีกสองตัวชัดเจน
ชุด PV Clamp END/MID แบบสแตนเลส 304 ออกแบบสำหรับกระเบื้องลอนคู่โดยตรง — แก้ปัญหาหลักที่บทความเตือน คือ hook ที่ไม่พอดีกับแนวครีบที่ทำให้กระเบื้องแตกร้าว
ดูสินค้าชุด PSI สำหรับลอนคู่ที่ทำจากสแตนเลส 304 คือตัวอย่างที่ตรงกับมาตรฐานนี้ END Clamp และ MID Clamp ออกแบบมาให้รับโปรไฟล์ครีบลอนคู่ได้โดยตรง ไม่ต้องหา shim มาเสริมเอง
อ่านเพิ่มเติม: ขายึดแผงโซล่าเซลล์เมทัลชีท
ขั้นตอนติดตั้งขายึดแผงโซล่าเซลล์บนหลังคากระเบื้องลอนคู่ทีละขั้น
ลำดับขั้นตอนสำคัญกว่าอุปกรณ์ ทำผิดขั้นเดียวแม้จะใช้ hook ดีแค่ไหนก็ตาม น้ำยังหาทางเข้าได้อยู่ดี
หาแนวจันทันและทำเครื่องหมายตำแหน่ง hook ก่อนเจาะ
กฎเหล็กข้อเดียวก่อนเจาะ: hook ต้องยึดลงจันทันเสมอ ไม่ใช่ลงแค่แผ่นกระเบื้องหรือระแนง จันทันคือโครงสร้างที่รับน้ำหนักจริง ระแนงบางๆ รับแรงดึงจากลมไม่ได้
วิธีหาแนวจันทันที่ใช้ได้จริงบนหลังคากระเบื้องมีสองแบบ แบบแรกใช้แม่เหล็กแรงสูงวางบนกระเบื้องแล้วเลื่อนช้าๆ จันทันเหล็กจะดูดแม่เหล็กไว้ แบบที่สองเคาะฟังเสียง บริเวณที่มีจันทันรองอยู่จะเสียงทึบกว่า ทำเครื่องหมายด้วยชอล์กหรือเทปกาวตลอดแนวก่อน แล้วค่อยวางตำแหน่ง hook ให้ตรงกับแนว mounting rail ที่จะวางแผงทีหลัง
รางยึดแผงอลูมิเนียมอัลลอย ยาว 220 ซม. — เป็นโครงสร้างหลักในการติดตั้ง ต้องหาตำแหน่งจันทันให้เจอก่อนเจาะตามคำแนะนำบทความ
ดูสินค้าระยะห่างระหว่าง hook บนแนวจันทันเดียวกันไม่ควรเกิน 1.0-1.2 เมตร ขึ้นอยู่กับขนาดแผงและน้ำหนักรวม ถ้าแผงใหญ่หรืออยู่ในพื้นที่ที่มีลมแรง ลดระยะลงมาที่ 0.8 เมตร ดีกว่า
เจาะ ซีล และขันน็อตให้ถูก torque
ขั้นนี้คือจุดที่งานรั่วหรือไม่รั่วถูกตัดสิน ลำดับต้องถูกต้องทุกขั้น:
- เจาะรูบนครีบกระเบื้องด้วยดอกสว่านขนาด 8-10 มม. (ตามน็อตที่ใช้) เจาะช้าๆ ไม่กดแรง กระเบื้องซีเมนต์ใยหินแตกง่ายถ้ากดแรงเกิน
- วาง EPDM gasket หรือ butyl tape รองใต้ฐาน hook ก่อนทุกครั้ง ยางซีลต้องปิดรอบรูให้สนิท
- สอด hook ลงในรู ขันน็อตสแตนเลสให้แน่ง แต่ ห้ามขันจนสุดแรง torque ที่เหมาะสมสำหรับน็อต M8 บนกระเบื้องซีเมนต์ใยหินอยู่ที่ประมาณ 8-10 N·m เกินกว่านี้กระเบื้องร้าว
- ทาซิลิโคน neutral cure รอบรูด้านบนหลังขันน็อตเสร็จแล้ว นี่คือชั้นป้องกันสุดท้าย ไม่ใช่ชั้นเดียว
ชุด PSI ยึดแผงสำหรับหลังคากระเบื้องลอนคู่พร้อม END/MID Clamp — ตรงกับคำแนะนำบทความให้เช็ก hook ว่าออกแบบมาสำหรับลอนคู่จริงหรือเปล่า
ดูสินค้าวาง mounting rail และล็อกแผงเข้ากับราง
เมื่อ hook ทุกจุดยึดแน่นแล้ว วาง rail อลูมิเนียมพาดบน hook แล้วขัน T-bolt ให้ rail อยู่กับที่ก่อนจะวางแผง ตรวจระดับด้วยระดับน้ำตลอดแนว rail ที่เอียงทำให้น้ำขังและเร่งการกัดกร่อน
ระยะที่ขอบแผงยื่นออกพ้น rail ไม่ควรเกิน 50 มม. ถ้ายื่นมากกว่านี้แรงลมจะดึงขอบแผงขึ้นและส่งแรงไปยัง clamp ไม่สม่ำเสมอ ล็อกแผงด้วย END Clamp ที่ขอบและ MID Clamp ระหว่างแผง ขันให้แน่งพอที่แผงไม่ขยับ แต่ไม่แน่นจนเฟรมอลูมิเนียมบิด
END Clamp สแตนเลส 304 ขนาด 30-35 มม. — ยึดริมแผงให้มั่นคง ป้องกันแรงกดไม่สม่ำเสมอที่บทความเตือนว่าทำให้กระเบื้องแตกร้าว
ดูสินค้าMid Clamp ยึดกลางแผงขนาด 35/40 มม. — ใช้ยึดกลางระหว่างแผงให้แรงกระจายสม่ำเสมอ ลดความเสี่ยงกระเบื้องแตก
ดูสินค้าอ่านคู่กัน: ขายึดแผงโซล่าเซลล์ ปรับมุม
จุดพลาดที่ทำให้หลังคารั่วหลังติดแผงโซล่าเซลล์
งานติดตั้งที่ดูเรียบร้อยตอนจบยังรั่วได้ถ้าพลาดจุดเหล่านี้ — ส่วนใหญ่ไม่เห็นผลทันที แต่หลังฝนหนักสองสามครั้งจะชัดเจน
ซีลผิดชนิดและซีลผิดจังหวะ
ซิลิโคนทั่วไปที่ขายตามร้านฮาร์ดแวร์ส่วนใหญ่เป็นชนิด acetoxy cure มีกรดอะซิติกระหว่างบ่ม กัดโลหะและทำให้ผิวอลูมิเนียมด่างเร็ว บนหลังคาที่โดนแดด UV ทุกวัน ซิลิโคนชนิดนี้เหลืองและแตกร้าวภายในสองถึงสามปี งานซีลหลังคาต้องใช้ neutral cure silicone หรือ EPDM gasket เท่านั้น
ความผิดพลาดอีกอย่างที่เจอบ่อยคือทาซิลิโคนทีหลังเป็นขั้นตอนเดียว โดยไม่มี gasket รองใต้ hook เลย ซิลิโคนด้านบนคือชั้นป้องกันภายนอก แต่น้ำที่ซึมเข้าทางขอบ hook จากด้านล่างจะผ่านได้อยู่ดีถ้าไม่มี gasket ปิดรูจากใต้ฐาน hook
ยึดผิดจุด ไม่ถึงจันทัน และระยะ hook ห่างเกินไป
เคสที่เห็นซ้ำๆ คือ hook ที่ขันน็อตลงไปแล้วดูแน่น แต่จริงๆ ปลายน็อตไปหยุดอยู่แค่ระแนงไม้บางๆ ขนาด 2×3 นิ้ว ไม่ถึงจันทัน ระแนงรับแรงดึงในแนวตั้งไม่ได้ พอลมแรงดึงแผง hook ถอนระแนงออกมาพร้อมกัน กระเบื้องยกตามเป็นแผ่น
ระยะ hook ที่ห่างเกิน 1.2 เมตร ก็เป็นปัญหาที่ตามมาทีหลัง rail อลูมิเนียมที่ยื่นช่วงยาวโดยไม่มีจุดรองรับกลางจะโก่งรับน้ำหนักแผงไม่ไหว โดยเฉพาะแผงขนาด 400 วัตต์ขึ้นไป ที่หนักกว่า 20 กก. ต่อแผง rail โก่งทำให้แรงกดลงกระเบื้องไม่สม่ำเสมอ และนำไปสู่รอยร้าวในที่สุด
งานบนหลังคา ส่วนไหนทำเองได้ ส่วนไหนควรเรียกช่าง
ขายึดแผงโซล่าเซลล์บนหลังคากระเบื้องไม่ใช่งานที่ห้ามทำเอง แต่มีเส้นแบ่งชัดเจนระหว่างงานที่คนมีประสบการณ์พอทำได้กับงานที่ควรให้ช่างที่มีอุปกรณ์นิรภัยและประกันรับผิดชอบ
ส่วนที่คนทำระบบเองพอรับมือได้
การวางแผนตำแหน่ง hook ทำเครื่องหมายแนวจันทัน เตรียม hook และ clamp ให้ครบก่อนขึ้นหลังคา และการขันน็อตบนพื้นราบก่อนนำขึ้นไปติด — งานเหล่านี้ทำได้เองถ้ามีความรู้เรื่องโครงสร้างหลังคาและเลือก hook ถูกประเภท
แต่ต้องชัดเจนเรื่องนิรภัย: ห้ามทำคนเดียวบนหลังคาสูงเกิน 3 เมตร ต้องมีคนช่วยด้านล่างเสมอ ใส่สายรัดตัวที่ผ่านมาตรฐานและผูกกับจุดยึดที่แข็งแรง รองเท้าพื้นกันลื่นบนกระเบื้องเปียกสำคัญไม่แพ้เรื่องอุปกรณ์ติดตั้ง
ส่วนที่ควรให้ช่างรับผิดชอบ
งานเดินสายไฟ DC จากแผงลงมาถึงตู้คอนโทรล ต้องใช้สาย PV1-F ที่ทนแดด UV และต้องเดินสายให้มิดชิดไม่มีจุดเปิดโล่งบนหลังคา งานนี้ทำผิดแล้วแก้ยาก เพราะสายที่โดนแดดและความร้อนสะสมจะเสื่อมเร็วถ้าใช้สายผิดชนิด
สายไฟ PV เบอร์ 4 มาตรฐาน TUV พร้อม MC4 และหางปลา — ส่วนเดินสายไฟที่ต้องทำให้ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการรั่วซึมจากจุดต่อสาย
ดูสินค้าส่วนที่ห้ามทำเองเด็ดขาดคือการต่อระบบ on-grid เข้ากับสายเมนของการไฟฟ้า การขนานไฟเข้าระบบโดยไม่มีช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตและไม่ผ่านการขออนุญาตจากการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเป็นทั้งการกระทำที่ผิดกฎหมายและอันตรายต่อชีวิต ไฟ DC จากแผงโซล่าเซลล์ไม่ดับเองเมื่อเกิดอาร์กแบบไฟ AC — ถ้าเกิดลัดวงจรในระบบที่ไม่มีเบรกเกอร์ DC และฟิวส์ป้องกันที่ถูกต้อง ไฟลุกได้ก่อนที่จะตัดวงจรได้ทัน
งานบนหลังคาทรงชันหรือสูงเกิน 4-5 เมตร ก็ควรให้ช่างที่มีอุปกรณ์นิรภัยครบและประกันอุบัติเหตุรับผิดชอบ ค่าช่างไม่แพงเท่าค่ารักษาพยาบาลจากการตกหลังคา
