หลังคาเมทัลชีทกับโซล่าเซลล์ ทำไมขายึดถึงสำคัญกว่าที่คิด
ก่อนเลือกขายึดต้องเข้าใจก่อนว่าเมทัลชีทมีพฤติกรรมต่างจากหลังคาประเภทอื่นอย่างไร เพราะนั่นคือต้นเหตุที่ทำให้ขายึดราคาถูกทำงานได้ไม่นานบนหลังคาแบบนี้
เมทัลชีทยืดหดทุกวัน ขายึดต้องรับแรงนี้ได้
เมทัลชีทเป็นโลหะ และโลหะขยายตัวเมื่อร้อน หดตัวเมื่อเย็น ในวันที่แดดจัดหลังคาอาจร้อนถึง 60-70°C แล้วลดลงมาใกล้อุณหภูมิห้องตอนดึก การยืดหดซ้ำทุกวันแบบนี้ทำให้แผ่นหลังคาขยับตัวเล็กน้อยตลอดเวลา
ขายึดที่แข็งทื่อหรือน็อตที่ขันแน่นเกินไปจะสู้แรงนี้ไม่ได้ในระยะยาว แทนที่จะให้หลังคาขยับตามธรรมชาติ แรงดึงกลับไปรวมอยู่ที่รูเจาะ ทำให้รูขยายขึ้นทีละนิด แล้วซีลที่อัดอยู่ใต้ขายึดก็เริ่มหลุดออกตามมา
รูเจาะบนเมทัลชีทกับความเสี่ยงน้ำซึม
ทุกรูที่เจาะลงบนเมทัลชีทคือช่องทางที่น้ำรอโอกาสเข้าบ้านอยู่แล้ว แม้จะใส่ซีลไว้ดีแค่ไหน ถ้าซีลไม่ครอบรูได้ทั่วหรือบางเกินไป น้ำจะซึมผ่านแรงดูดอากาศใต้หลังคาได้เสมอ โดยเฉพาะช่วงลมพายุที่ความดันอากาศเปลี่ยนเร็ว
เคสที่เจอบ่อยหน้างานคือบ้านที่ใช้สกรูธรรมดาเจาะหลังคาแล้วหยอดซิลิโคนทับ ซิลิโคนทั่วไปไม่ยึดติดกับผิวสังกะสีได้ดีนัก พอหน้าฝนผ่านไปหนึ่งปีซิลิโคนร่อนออก น้ำก็ตามเข้ามา นั่นคือเหตุผลที่ขายึดที่ออกแบบมาสำหรับเมทัลชีทโดยเฉพาะถึงมีซีลยางในตัวมาให้พร้อม
ขายึดแผงโซล่าเซลล์เมทัลชีทมีกี่แบบ แต่ละแบบใช้กับหลังคาแบบไหน
ขายึดที่ขายในตลาดมีหลายรูปแบบ แต่ไม่ใช่ทุกแบบที่เหมาะกับเมทัลชีท การเลือกผิดแบบตั้งแต่ต้นทำให้ทั้งรั่วและยึดไม่แน่น
L-foot กับราง Aluminium — ระบบที่ใช้กันมากที่สุดบนเมทัลชีท
L-foot คือขายึดรูปตัว L ที่เจาะยึดลงบนยอดลอนหรือแนวโครงหลังคา แล้ววางรางอะลูมิเนียมพาดตามแนวขวาง รางนี้แหละที่รับน้ำหนักแผงโซล่าเซลล์ทั้งหมด ข้อดีของระบบนี้คือกระจายแรงออกไปหลายจุดแทนที่จะรวมอยู่จุดเดียว
แต่ข้อเสียชัดเจนคือต้องเจาะหลังคา ทุกจุดที่ L-foot ยึดลงไปคือรูที่ต้องซีลให้ดี ถ้าทำถูกวิธีก็ไม่มีปัญหา ถ้าทำผิดก็รั่วได้ทุกจุด ตัวเลือกที่ดีคือ L-foot ที่มียางกันซึมในตัวมาพร้อมแล้ว
L-FEET ตัวยึดหลังคาเมทัลชีท มียางกันซึมในตัว — ตรงกับที่บทความเตือนว่าต้องมี EPDM washer ใต้ L-foot ทุกจุดเพื่อป้องกันน้ำซึม
ดูสินค้าสำหรับคนที่ต้องการตัวเลือกราคาเข้าถึงได้ง่าย L-FEET แบบนี้ก็มีให้เลือกเช่นกัน
L-FEET อุปกรณ์ติดตั้งแผงโซล่าเซลล์หลังคาเมทัลชีท ราคาถูก (79 บาท) — ให้ผู้อ่านตัวเลือกระดับราคาต่ำ พร้อมคุณภาพ rating 4.94
ดูสินค้าClamp แบบไม่เจาะ สำหรับเมทัลชีท Standing Seam
เมทัลชีทแบบ standing seam มีรอยต่อนูนขึ้นมาตามแนวยาวของหลังคา ตรงนี้แหละที่ seam clamp หนีบเข้าไปได้โดยไม่ต้องเจาะรูเพิ่มเลยแม้แต่รูเดียว เหมาะมากสำหรับหลังคาใหม่ที่เพิ่งมุงหรือหลังคาที่เจ้าของบ้านไม่อยากให้มีรูเพิ่ม
ข้อสำคัญคือต้องดูว่าหลังคาบ้านเป็น standing seam จริงหรือเปล่า เมทัลชีทลอนธรรมดาที่มีคลื่นนูนขึ้นลงตามแนวขวางไม่ใช่ standing seam และใช้ seam clamp แทนกันไม่ได้
Mid Clamp และ End Clamp รับน้ำหนักแผงให้อยู่กับที่
เมื่อวางแผงลงบนรางแล้ว สิ่งที่ยึดแผงไม่ให้เลื่อนหรือปลิวคือ mid clamp และ end clamp mid clamp หนีบตรงกลางระหว่างแผงสองแผงที่วางชิดกัน ส่วน end clamp หนีบที่ขอบนอกสุดของแผงตัวแรกและตัวสุดท้ายในแถว
จุดที่ต้องระวังคือขนาด ความหนากรอบอะลูมิเนียมของแผงแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน แผงส่วนใหญ่ในตลาดตอนนี้กรอบหนาประมาณ 30-35 มม. แต่ถ้าซื้อ clamp ขนาดไม่ตรงจะหนีบแน่นเกินจนกรอบแผงร้าว หรือหลวมเกินจนแผงขยับได้
PSI END CLAMP สแตนเลส 304 ขนาด 30-35 mm ราคาต่อหน่วยถูก (21 บาท) — ตัวยึดท้ายแผงที่บทความแนะนำ สำหรับเมทัลชีท ขายเยอะ (27 sold)
ดูสินค้าMid Clamp หนา 35 มม. 10 ตัว สแตนเลส — ตัวยึดกลางแผงที่ต้องใช้เมื่อเจาะหลังคาเมทัลชีท ช่วยกระจายแรงลมพายุที่บทความเตือน
ดูสินค้าEnd Clamp ขนาด 35 มม. 10 ตัว — ตัวยึดท้ายแผงสำหรับเมทัลชีท ราคากลาง (250 บาท) ให้ผู้อ่านตัวเลือกหลากหลาย
ดูสินค้าชุด PV Clamp สำเร็จรูปที่รวม end clamp และ mid clamp มาในชุดเดียวก็เป็นตัวเลือกที่สะดวกกว่าซื้อแยกชิ้น โดยเฉพาะถ้ายังไม่แน่ใจว่าต้องการกี่ตัวของแต่ละแบบ
ชุด PV Clamp END/MID Clamp สแตนเลส 304 จากแบรนด์ PSI — ตรงกับที่บทความแนะนำให้เลือก clamp ที่ไม่เจาะหลังคา (ถ้าเป็น standing seam) หรือ clamp ที่มีคุณภาพสแตนเลสสูง ป้องกันสนิมและรั่วซึม
ดูสินค้าชุด PSI PV Clamp END/MID Clamp สแตนเลส 304 ขายเยอะ (177 sold) — เป็นตัวเลือกที่ได้รับความเชื่อถือ สำหรับยึดแผงบนเมทัลชีทแบบไม่เจาะหรือเจาะที่ถูกต้อง
ดูสินค้าซีลกันน้ำและน็อต — จุดที่คนมักมองข้ามแต่ทำให้หลังคารั่วได้
แม้จะเลือกขายึดถูกแบบแล้ว ถ้าซีลกันน้ำและน็อตไม่ถูกต้อง หลังคาก็ยังรั่วได้เหมือนกัน นี่คือจุดที่หน้างานเจอปัญหาซ้ำๆ มากที่สุด
EPDM washer และซีลบิวทิลใต้ L-foot ทำหน้าที่ต่างกัน
EPDM rubber washer คือแผ่นยางที่รองอยู่ใต้ L-foot ตรงรูน็อต ทำหน้าที่อัดแน่นรอบรูเพื่อไม่ให้น้ำซึมผ่านขึ้นมาได้ ยางชนิดนี้ทนแดดและทนความร้อนได้ดีกว่ายางทั่วไปมาก ไม่แข็งกรอบหรือแตกร้าวง่ายเมื่อโดนแดดหลายปี
ส่วนซีลบิวทิลหรือซิลิโคนที่เสริมทับด้านบน ทำหน้าที่อุดช่องว่างระหว่างฐาน L-foot กับผิวหลังคาที่อาจไม่ราบสนิทกัน ต้องใช้ทั้งสองชั้นพร้อมกัน ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง เพราะแต่ละชั้นป้องกันคนละจุด
น็อตสแตนเลสและ torque ที่ถูกต้อง ขันแน่นเกินก็พัง
น็อตที่ใช้ยึดบนหลังคาเมทัลชีทต้องเป็นสแตนเลส 304 ขึ้นไปเท่านั้น น็อตเหล็กธรรมดาหรือน็อตชุบสังกะสีจะเริ่มเป็นสนิมภายในไม่กี่ปีเมื่อโดนน้ำฝนซ้ำๆ และสนิมที่ไหลลงมาจะกัดกร่อนผิวหลังคาด้วย
เรื่อง torque หรือแรงขันน็อต คนส่วนใหญ่มักขันแน่นสุดมือโดยคิดว่ายิ่งแน่นยิ่งดี แต่ถ้าขันแน่นเกินไป EPDM washer จะถูกอัดแบนจนไม่มีความยืดหยุ่นเหลือ และเมื่อหลังคาขยายตัวตามความร้อนก็จะดันซีลออกแทนที่จะให้ยางรับแรงแทน ขันพอให้ washer กดลงสัมผัสผิวหลังคาทั่วรอบ ไม่ต้องออกแรงจนสุด
สกรูหัวหกเหลี่ยมสำหรับเจาะหลังคา ใช้กับ L-Feet โซล่าเซลล์ — ตรงกับที่บทความแนะนำให้เช็กว่าน็อตเป็นสแตนเลสจริง และต้องใช้น็อตที่ถูกต้องกับการเจาะหลังคาเมทัลชีท
ดูสินค้าสกรูที่ออกแบบมาสำหรับเจาะหลังคาโดยเฉพาะมักมี washer กันน้ำติดมาในตัวแล้ว ซึ่งสะดวกกว่าการหา washer มาใส่เพิ่มเอง
แรงลมพายุกับขายึดแผงโซล่าเซลล์ เลือกยังไงให้แผงไม่ปลิว
ลมพายุในภาคกลางและภาคใต้บางปีแรงพอที่จะดึงแผงโซล่าเซลล์ออกจากหลังคาได้ถ้าขายึดและจุดยึดไม่พอ นี่ไม่ใช่เรื่องที่ประมาทได้
จำนวนจุดยึดต่อแผงและระยะห่างของราง
แผงโซล่าเซลล์ขนาดมาตรฐาน 400-550 วัตต์ ที่ใช้กันทั่วไปตอนนี้ควรมีจุดยึดอย่างน้อย 4 จุด ต่อแผง และรางสองเส้นที่พาดรับแผงควรห่างกันประมาณ 1 ใน 3 ของความยาวแผง จากขอบแต่ละด้าน เช่น แผงยาว 1.7 เมตร รางเส้นแรกควรอยู่ที่ประมาณ 40-50 ซม. จากขอบล่าง และเส้นที่สองห่างขึ้นไปอีก
ถ้าวางรางสองเส้นชิดกันเกินไปตรงกลางแผง ปลายทั้งสองด้านจะยื่นออกมามากและกลายเป็นแขนงัดที่ลมดึงได้ง่าย แผงจะแกว่งและส่งแรงมาที่จุดยึดซ้ำๆ จนน็อตหลวมในที่สุด
มุมเอียงแผงกับแรงยกของลม ยิ่งชันยิ่งเสี่ยง
แผงที่วางบนหลังคาเมทัลชีทมักเอียงตามมุมหลังคาซึ่งส่วนใหญ่อยู่ที่ 15-20 องศา มุมแค่นี้ยังรับแรงลมได้พอสมควร แต่ถ้าใครอยากเพิ่มมุมเอียงให้มากกว่าหลังคาเพื่อรับแดดได้มากขึ้น ต้องคิดให้ดีก่อน
แผงที่ตั้งชันกว่า 20 องศา บนหลังคาเมทัลชีทมีพื้นที่รับแรงลมด้านหน้ามากขึ้น ลมที่พัดมาจากด้านล่างแผงจะสร้างแรงยกคล้ายปีกเครื่องบิน ยิ่งชันยิ่งยก ถ้าจำเป็นต้องเพิ่มมุมเอียง ต้องเพิ่มจุดยึดและใช้ขายึดที่มีค่าแรงดึงสูงกว่าปกติ และควรปรึกษาช่างที่มีประสบการณ์ติดตั้งในพื้นที่ที่มีลมแรงโดยเฉพาะ ไม่ใช่ประเมินเองจากสเปกกระดาษ
อ่านต่อ: ข้อต่อ MC4 กันน้ำ